Người 3 lần phá sản và niềm đam mê xe cổ

DN Cao Tiến Đoan - Cty Bất động sản – Tư vấn Xây dựng Đông Á

10:37' AM - Thứ hai, 21/01/2008

Sinh năm 1960, khởi nghiệp thầu xây dựng từ năm 21 tuổi, năm 1996, ông Đoan thành lập Cty Bất động sản – Tư vấn Xây dựng Đông Á (Đông Á). Sau 11 năm, từ số vốn vài trăm triệu, tài sản của DN đã lên tới cả trăm tỷ đồng.

Nhìn cơ ngơi mà doanh nhân Cao Tiến Đoan gây dựng được ngày hôm nay ít ai biết ông đã 3 lần tay trắng. Những gì còn giữ lại được, theo ông Đoan, đó là uy tín. Uy tín giúp người ta đứng dậy. Cũng ít ai biết rằng vị doanh nhân này còn có một niềm đam mê đó là làm thơ và chơi xe cổ.

Khi công việc đã tạm gọi là xuôi chèo mát mái người ta hay nghĩ về quá khứ. Trong những câu chuyện với tôi, ông Đoan dành rất ít thời gian nói về công việc. Chúng tôi thường nói nhiều về nhân tình thế thái, về tình cảm con người và đặc biệt ông Đoan hay ôn chuyện thuở hàn vi.

Sinh ra ở Quảng Châu, Quảng Xương - cái làng nghèo nhất xứ Thanh, gia đình ông được phong nghèo nhì. Năm 21 tuổi, ông Đoan quyết định thoát cảnh con trâu cái cày, từ chàng nông dân lên anh công nhân bằng con đường thợ xây. Tính khí mạnh mẽ, thích "hứng trách nhiệm" và không muốn làm chân sai vặt cho cánh thợ “ma cũ” nên chàng trai Cao Tiến Đoan khi ấy tập hợp một đội mấy chục thanh niên và được trai làng phong làm “ông cai thầu”. Gọi là “cai” cho oai chứ khi ấy bổ trụ, xây viên gạch ngang, gạch dọc ra sao, bê tông trộn mấy cát, mấy sỏi vẫn còn là điều nằm rất xa sự hiểu biết - ông Đoan thú thật. Có lẽ cũng bởi cái sốc nổi, cái sự hành đi quá nhanh so với sự học nên năm 1981 bắt đầu khởi nghiệp thì năm 1983 ông “cai thầu” Cao Tiến Đoan đã lâm vào vỡ nợ.

Ông Cao Tiến Đoan bên những chiếc xe cổ của mình

Năm 1984, ông Đoan khởi nghiệp lại bằng nghề sửa chữa ô tô, định đổi đời bằng “công nghiệp hoá”. Đội thợ kéo quân đi đại tu sửa chữa xe tới tận nhà cho khách. Xe sửa xong, chưa vận hành được bao lâu lại hỏng, thu được đồng nào đổ vào bảo hành đồng ấy. Cuối 1985, “ông chủ” Cao Tiến Đoan chính thức vỡ nợ lần thứ 2. Đã thiếu càng thiếu hơn, đã nợ lại nợ nhiều hơn. Ông Đoan cho biết, ngày đó sau khi dự án sửa chữa xe phá sản, ôm một đống nợ, ông lại theo bạn bè quay lại với nghề xây dựng và lại lên làm chủ lần thứ 3.

Đến tận bây giờ, khi ở tuổi 50, cái khí chất thanh niên tính ở Doanh nhân Cao Tiến Đoan vẫn còn rất mạnh. Nước da công trường rám nắng và giọng nói oang oang khiến người ta dễ hiểu tại sao chàng thanh niên Cao Tiến Đoan ngày trước lại không hề nhụt chí sau những lần trắng tay liên tiếp như vậy.

Năm 1988, ông Đoan bắt tay thi công công trình nền đường từ ngã 3 Lễ Môn đến TP Thanh Hoá. Không biết do số phận hay do trời thử thách nhưng khởi công 1988 thì 1989, đợt trượt giá vật liệu khiến ông Đoan trở tay không kịp. Ông Đoan cho biết, để thi công đoạn đường đó, ông đã phải vay vốn bằng vàng của rất nhiều người trong khi đó vàng đang từ 170.000 đồng/ 1 chỉ vọt lên 540.000 đồng/chỉ. Tình thế trên cộng với bên A chậm thanh toán đã đẩy Cao Tiến Đoan xuống vực phá sản lần thứ 3.

Cố công gắng sức để thoát nghèo, gần 10 năm, 3 lần tay trắng, nghèo chưa thoát mà còn nghèo hơn. Ngôi nhà, nơi cả gia đình sinh sống bị chủ nợ san phẳng trong 2 ngày, một bãi đất phẳng không còn dấu tích.

Lúc đó tôi nghĩ không thể khuất phục, phải làm lại, phải thành công cho bằng được. Lúc làm nghề sửa chữa, đại tu ô tô, dép thì ngấm xăng cong như bánh đa, quần áo có lẽ chỉ cần bật lửa là cháy như đuốc, khó khăn không ngại nhưng nói lời phải giữ lời, làm thì phải chịu. Tôi nghĩ nhiều tới việc làm, kiếm tiền và trả nợ. Chỉ có trả hết nợ mới giữ được niềm tin ở mọi người và mới còn cơ hội để làm lại. Có lẽ cái còn lại duy nhất khi ấy là lý trí mình làm mình chịu và không để thiệt tới mọi người. Cũng nhờ làm được việc đó nên cuối cùng dù 3 lần tay trắng nhưng tôi vẫn không bị bạn hàng quay lưng, vẫn còn uy tín và đã dựng lại được tất cả từ đổ nát.

- Sau những thất bại như vậy, ông đã “làm lại” như thế nào?

Vì muốn thoát nghèo, tôi đã khiến người thân của mình nghèo hơn. Dỡ tan nhà nhưng nợ vẫn không trả được. Lúc ấy tôi nợ khoảng 40 cây vàng, tình trạng bi đát tưởng như không còn lối thoát. Trong nhà đến chiếc ấm pha trà cũng không có, bố tôi lại là người nghiện trà, hai bố con thường dùng chiếc bát, hãm trà vào đó rồi chia ra bát con để uống. Tôi đã nghĩ rất nhiều, tại sao mình làm gì cũng thất bại? Tôi đã bỏ rất nhiều tâm sức để cố công tìm cho được câu trả lời, tìm cho ra nguyên nhân.

Tôi thất bại là do khi ấy không đủ sức để quản lý công việc mình làm. Sau khi nhận ra điều này, nhiều năm sau đó tôi đã tìm các loại sách kinh tế, sách về quản lý, đào tạo nhân lực và đọc rất nhiều. Tôi dành tất cả thời gian có thể được cho việc ấy và càng thấy sự thất bại trước đây của mình là không thể tránh khỏi. Năm 1996, tôi chính thức thành lập doanh nghiệp với bộ máy và hoạt động bài bản, có định hướng chiến lược rõ ràng. Khi ấy tôi mới hiểu được, muốn phát triển phải có tri thức, làm kinh doanh cũng như người lái xe, đừng đi khi chưa thấy rõ đường.

- Sau 3 lần thất bại, chẳng lẽ ông không sợ nhận những dự án mà nhiều người đánh giá là “xương”? Liệu có bí mật gì trong đó không, thưa ông?

Dự án “xương” như mọi người gọi có lẽ là Dự án cải tạo môi trường và quy hoạch dân cư ven sông Hạc mà chúng tôi đang thực hiện. Tôi cũng vừa báo cáo lãnh đạo Thành Phố Thanh Hoá phương án đền bù giải phóng mặt bằng cho dự án.

Sông Hạc có từ thời Tiền Lê. Sau khi đào kênh nối sông Mã với sông Lam (Nghệ An) để tạo thành đường vận chuyển quân lương, Lê Hoàn cho đào tiếp sông Hạc, nối các huyện Đông Sơn - Triệu Sơn, vừa phục vụ giao thông vừa tiêu thuỷ cho vùng này. Sông Hạc bị lấp dần sau chiến tranh, nước thải, ngập úng và ô nhiễm ở vùng này rất nặng. Chúng tôi đã nghiên cứu và lên phương án cải tạo, xây dựng thành khu đô thị. Tôi muốn biến nơi ô nhiễm này thành nơi dân cư sầm uất, muốn cải tạo môi trường và cuộc sống của dân cư ở đây. Làm dự án nhìn vào toàn khó khăn như vậy nên nhiều người bảo chúng tôi làm dự án xương là đúng.

Tất nhiên phương án thực hiện cũng như hiệu quả kinh tế đã được tính toán kỹ. Dự án này hoàn thành sẽ tạo một diện mạo mới cho Thành phố. Tôi chỉ nghĩ trong kinh doanh đừng bao giờ nghĩ “đất lành chim đậu”, Phải dám vào chỗ khó, làm cho chỗ khó cũng biết sinh lợi, biến đất ô nhiễm thành đất lành. Tôi muốn tạo ra trên mảnh đất mà người ta đang cho là cằn cỗi ấy một sự màu mỡ để kéo mọi người đến. 2-3 năm nữa nơi đó sẽ là điểm sáng, là Thành phố mới. Đó là hướng mà chúng tôi đang đi, không có gì bí mật cả.

Công trường xây dựng trụ sở công ty mới

- Thế còn chuyện cả năm 2006 Cty Đông Á chỉ đầu tư, chỉ mua vào mà không bán ra là vì sao?

Đúng như vậy, chúng tôi đầu tư rất mạnh vào bất động sản và không bán vì đó là thời điểm để mua. Nhưng đó đã là chuyện cũ, hiện nay chúng tôi đang bán ra rất mạnh.

- Còn chuyện có tờ báo nói “Đông Á cuội với nhà nghèo” thì sao, thưa ông?

Đó là vì họ hiểu sai, khi thấy tin chúng tôi ủng hộ tiền rồi xây sửa nhà cho người nghèo nhưng họ không thấy hồ sơ ở cơ quan mặt trận tổ quốc nên cho là tin vịt. Thực tế, chúng tôi ủng hộ thẳng cho đồng bào khó khăn, những gia đình được nhận ủng hộ đều ký nhận hẳn hoi. Hàng năm tôi đều trích ra một phần lợi nhuận của cty để giúp đỡ những đồng bào có hoàn cảnh khó khăn, cứu trợ các vùng bị thiên tai… Tôi muốn chia sẻ và làm được nhiều điều tốt cho xã hội. Tôi đã từng rơi vào cùng cực và hiểu được khi ấy con người ta thế nào chính vì vậy tôi luôn ước mong được xẻ chia khó khăn với mọi người.

- Lại nói về khó khăn, ông có thể cho biết một kỷ niệm về sự chia sẻ khi bản thân ông lâm cảnh trắng tay không?

Trong lúc khó khăn nhất, ngoài người thân và gia đình, bạn bè tôi còn nhớ nhất một người, đó là ông Trịnh Huy Luân – Nguyên Giám đốc sở Giao Thông Thanh Hoá. Lúc chia tay tôi ở công trường, ông Luân đã tháo chiếc đồng hồ đeo tay tặng tôi. Đó là chiếc Citizen vàng chanh, loại đồng hồ xịn thời bấy giờ. Tôi không còn 1 xu và ông ấy bảo: “Cầm lấy, sẽ có lúc nó giúp cậu được nhiều việc”. Trong lúc hoạn nạn vẫn có những người sẻ chia, tôi không bao giờ quên. Còn tiền thi công công trình, 6 năm sau bên A vẫn còn nợ, nợ đọng như vậy đã khó càng khó gấp bội.

Cũng phải nói rằng có rất nhiều người tham gia dỡ nhà ngày ấy bây giờ họ vẫn rất khó khăn. Những người này bây giờ tôi vẫn giúp đỡ khi họ ốm đau, khó khăn về kinh tế. Ai cũng có những khó khăn riêng, họ không có gì đáng trách, cái đáng trách lớn nhất là sự thiếu kiến thức như tôi vừa nói trên và tôi đã cố gắng để mình không còn thiếu điều đó nữa.

- Sau khi đã tự trang bị kiến thức quản trị DN, hiện nay ông đang quản lý DN như thế nào?

Tôi đã và đang tin học hoá toàn bộ hệ thống quản lý Cty. Bất kỳ lúc nào các lãnh đạo điều hành cũng có thể kiểm tra, kiểm soát và nắm bắt toàn bộ các hoạt động của Cty ở từng vị trí hạng mục một cách chi tiết.

- Được biết năm nào Cty của ông cũng giành vài giải thưởng. Vậy theo ông, điều giá trị nhất đối với một doanh nghiệp là gì và cụ thể cái gì là giá trị nhất đối với doanh nghiệp của ông?

Tôi nghĩ giá trị lớn nhất đối với doanh nghiệp là uy tín. Điều này rất đúng với công ty chúng tôi. Uy tín mà chúng tôi xây dựng trong nhiều năm qua đã giúp chúng tôi đạt được nhiều kết quả không ngờ trong kinh doanh. Năm 1996 tôi lập doanh nghiệp, khi ấy chỉ có hơn 1 tỷ đồng vốn thì bây giờ con số ấy đã gấp lên hàng trăm lần. Đó cũng là do uy tín mang lại.

- Ông có thể chia sẻ kinh nghiệm sống cũng như kinh nghiệm kinh doanh của mình cho các doanh nhân trẻ được không?

Tôi xin kể một câu chuyện cũ thế này. Sau khi phá sản lần thứ 3, và tiếp tục bước vào kinh doanh lần thứ 4. Việc đầu tiên mà tôi làm khi công việc bắt đầu thuận buồm xuôi gió và có thu nhập đó là trả hết nợ. Sau đó xây lại ngôi chùa và đền thờ An Dương Vương ở ngay quê tôi. Tiếp đó, xây lại nhà cửa cho các anh chị em và cha mẹ, những người đã qua khổ với mình. Cuối cùng sửa lại ngôi nhà cho mình. Hiện nay, chúng tôi tập trung nghiên cứu và triển khai các dự án sao cho bên cạnh việc tạo ra lợi nhuận đảm bảo tốt lợi ích xã hội. Đây cũng là cách để doanh nghiệp có thể phát triển bền vững. Doanh nghiệp của bạn sẽ chẳng có uy tín cao nếu bạn chỉ biết làm kinh doanh tốt mà quên mất trách nhiệm xã hội mà uy tín chính là nền tảng của sự phát triển. Phải biết lấy tâm làm trọng, lấy tầm cho sự phát triển bền vững và lấy trí dũng để giữ gìn những thành quả của sự phát triển ấy.

- Ông có vẻ là người hoài cổ, hay trăn trở với những chuyện đã qua. Ông làm gì với thời gian rỗi của mình?

Tôi không có nhiều thời gian rỗi xong cũng cố gắng để có được vài khoảng trống. Tôi mê cây cảnh và xe cổ. Chiếc Meccedes 190 sản xuất năm 1950 và chiếc Pergout 201 có tuổi gần thế kỷ này và chiếc Vespa nữa, rồi cây cảnh và thơ. Chúng lấy nốt khoảng thời gian rỗi rãi còn lại của tôi.

- Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện thú vị này!

DDDN.COM.VN