Untitled Document

Ở Viêng Chăn, Pắc Xế, Xiêng Khoảng (Lào)... thậm chí là Băng Kốc, Pataya (Thái Lan), Việt Kiều Thoong Philavong - Hoàng Diểu nổi danh trong giới kinh doanh.

Còn với phần lớn doanh nhân Việt Nam đã và đang đầu tư tại Lào đều biết đến anh như điển hình của ý chí nghị lực vượt lên từ gian khổ để làm giàu. Khởi nghiệp bằng nghề cắt tóc nơi đất khách, bây giờ anh là vua "trồng rừng", quản lý gần 10.000 ha rừng trong đó có 2.000 ha cây dó bầu đang và sắp cho thu hoạch.

Nhờ chuyến đi cùng Hội các nhà doanh nghiệp trẻ Việt Nam sang xúc tiến đầu tư tại Lào mà tôi biết Thoong. Trong buổi giao lưu với đoàn doanh nghiệp Việt Nam tại trang trại nằm giữa khu rừng rộng gần 10.000 mà Chính phủ Lào giao cho Thoong quản lý, vợ chồng anh vừa tất bật lo tiếp khách, vừa trả lời các câu hỏi của các doanh nghiệp về kinh nghiệm trồng rừng. Đứng trên đỉnh một quả đồi cao nhìn ra ngút ngàn rừng trầm Thoong say sưa: "Chính phủ Lào đã đồng ý để tôi xây dựng 15 villa làm khu nghỉ dưỡng cho du khách nước ngoài tới nghỉ đông, một bệnh viện nhỏ, thư viện, sân golf, trường học tương đương khoảng 5 triệu USD. 8km đường từ quốc lộ 13 rẽ vào trang trại sẽ được rải nhựa, điện được kéo về, hệ thống nước tưới đầu tư gần 4 triệu USD cũng được khép kín để khu rừng tiếp tục "nở" ra bằng thế hệ những cây dó bầu mới. Nếu doanh nghiệp Việt Nam muốn đầu tư trồng rừng tôi sẵn sàng giúp đỡ, chia sẻ kinh nghiệm và hợp tác".

Nhiều người hỏi về giá trị tài sản của anh, thậm chí có người còn định giá rừng dó bầu của anh lên đến hàng trăm triệu USD nhưng anh chỉ cười mà nói: Tôi là người giàu có. Tôi hiểu trong câu nói của anh sự giàu có ở đây không chỉ có ý nghĩa về mặt tiền bạc mà sự giàu có còn thể hiện trong việc Thoong đã tạo dựng và chia sẻ những lợi ích từ rừng cho những người xung quanh và hơn cả là làm giàu cho tự nhiên, cho môi trường sinh thái.

Khởi nghiệp từ nghề cắt tóc

Số phận đã tạo nên một Hoàng Diểu mà cuộc đời anh giống như một câu chuyện cổ tích có hậu. Hoàng Diểu là kết quả của mối tình giữa ông chủ nhà máy gạo nổi tiếng ở Thái Lan và bà Cù Thị Sáu (xã Yên Hồng, huyện Ý Yên, Nam Định). Năm 1960 khi anh mới 3 tuổi mẹ đem anh "bán" cho nhà chùa ở U Đon (Thái Lan) để lấy phước. Trên đường tới chùa không may hai mẹ con bị tai nạn giao thông, mẹ bị gãy chân nằm viện một thời gian dài. Họa vô đơn chí, cùng năm đó người cha làm ăn lụn bại phải chuyển lên Bangkok lập nghiệp rồi lưu lạc. Anh và mẹ theo ông bà ngoại về Nam Định khởi đầu cho cuộc chia ly đằng đẵng 29 năm trời.

Về Việt Nam, lớn lên, Diểu làm công nhân nhà máy dệt Nam Định. Khi nhà máy lâm vào cảnh khó khăn (1990) Diểu đưa vợ con sang Vientiane tìm cha cùng khát vọng thử sức trên xứ người. Thời gian đi tìm cha, Diểu tự đặt cho mình tên Thoong (tiếng Thái Thoong nghĩa là vàng). Đất khách quê người lại không biết tiếng, vốn là người cần cù, thông minh ban ngày Thoong cắt tóc, ban đêm tự học tiếng Lào. Ít lâu sau Thoong biết rằng cha anh đang là Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị một hãng sản xuất rượu nổi tiếng, một tỷ phú ở Thái Lan và đang có nhà máy sản xuất rượu tại Lào. Biết cha là một tỷ phú, nhưng Thoong vẫn nhẫn nại cắt tóc thuê. Người cha vui mừng khi gặp lại con trai sau bao năm lưu lạc nhưng chỉ âm thầm theo dõi từng bước đi của con. Nhờ tài "múa kéo" dẻo và hoạt ngôn, Thoong nhanh chóng nổi tiếng ở Vientiane. Anh được mời cắt tóc cho hai đời chủ tịch nước Lào là Chủ tịch Souphanouvong và Chủ tịch Nouhak Phoumsavan. Cũng nhờ nghề cắt tóc anh quen ông Khăm Chăn - Việt kiều quê Nghệ An, Giám đốc Cty xây dựng kiêm chủ khách sạn Cha Leun Xay ở Vientiane. Vị Giám đốc này gợi ý Thoong nên chuyển làm nghề môi giới bất động sản. Có lưng vốn từ nghề cắt tóc, Thoong quyết định chuyển hướng và kiếm được khá nhiều tiền. Sau 4 năm, anh mua 250 ha đất rừng thuộc huyện Phôn Hông, tỉnh Vientiane giá 100 triệu kíp (tương đương gần 200 triệu đồng) với ý nghĩ trồng rừng là để vui thú điền viên. Có đất, sáng sớm hai vợ chồng lúc đi túc túc, lúc đèo nhau bằng chiếc xe máy vượt hơn 70 km cách Thủ đô Vientiane rồi cuốc bộ thêm 3 km nữa tới nơi khai hoang rừng. Từ vài người ban đầu, Thoong quy tụ thêm 65 nhân công người Việt và hàng trăm dân bản lân cận trồng được 50 ha cây nhãn lồng và vải thiều. Nhưng khi đó Thoong vẫn chưa nghĩ đời mình lại gắn với nghiệp trồng rừng.

Năm 2001, khi rừng đang lên xanh, tình cờ Thoong gặp một chuyên gia người Myanmar đi nhân giống cây dó bầu để lấy trầm hương cho ông chủ Thái Lan. Thấy giống cây lạ, đặc biệt và có khả năng mang lại hiệu quả kinh tế cao nên anh bỏ công tìm hiểu. Biết Thoong là giám đốc một Cty lại đam mê với nghiệp trồng rừng, người này không ngần ngại hướng dẫn tỉ mỉ kinh nghiệm trồng dó bầu cho Thoong.

Về lại Vientiane, Thoong đi vay tiền để trồng thử... 20.000 gió bầu với giá 4 USD/cây. Thoong gần như thức trắng cả ngày lẫn đêm để lên kế hoạch san đồi bạt núi, phát hoang cây dại trồng dó bầu. Cây dó bầu với anh như có một ma lực, như một sự thôi thúc hành động. Bạn bè Thoong ai cũng can ngăn vì thấy anh làm một chuyện ngược đời: Trong khi người ta phá rừng để lấy gỗ thu lợi nhuận cao thì anh lại đi trồng rừng mà chẳng biết bao giờ mới được thu hoạch. Còn anh thì đưa ra triết lý: Tôi thành đạt từ nghề cắt tóc, nay vui với thú trồng rừng, cả hai nghề đó suy cho cùng cũng đều ngắn với cái nghiệp làm đẹp cho đời. Nhưng khi 20.000 cây dó bầu bắt đầu cắm rễ sâu vào lòng đất, lên xanh tốt mơn mởn thì cũng là lúc báo chí Lào và các đoàn khách du lịch quốc tế bắt đầu chú ý đến hướng làm giàu, ý tưởng vì lợi ích xã hội và môi trường của Việt kiều tên Thoong. Nhiều đoàn tham quan của Việt Nam, Thái Lan, Australia, Pháp, Nga, Saudi Arabia... tìm đến trang trại của anh để tìm hiểu và ký đơn đặt hàng các sản phẩm làm ra từ cây dó bầu. Thấy đây là một mô hình hiệu quả, Chính phủ Lào quyết định cho DN của Thoong vay 300.000 USD để mua thêm 1.000 ha và thuê 1.000 ha đất đồi mở rộng mô hình trồng cây ăn quả, trồng rừng bạch đàn, trồng tiếp 50.000 cây dó bầu. Người cha âm thầm theo dõi bước đi của anh cũng tin tưởng rót vốn cho anh. Đến nay Thoong đã có 2.000 ha rừng dó bầu trong tổng số 10.000 ha rừng được Chính phủ Lào giao cho quản lý.

Không chỉ là một trong doanh nhân đi tiên phong trong việc trồng rừng, Thoong còn được biết đến là một trong những người đã tạo ra được một mô hình gắn kết bền vững giữa DN và người dân trong việc phát triển rừng. Trong khu rừng anh được giao quản lý có Bản Noọng Bua với 356 dân, phần lớn đời sống rất khó khăn. Bây giờ họ đều đã trở thành nhân công trồng rừng của Thoong. Năm 2003 anh đã ký kết nuôi toàn bộ 356 dân bản đến năm 2008. Mỗi lao động được hưởng 15 kg gạo/tháng. Một tháng mỗi gia đình được cấp 200.000 Kíp, 120 lít nước sạch, 5 con gà với điều kiện mỗi hộ gia đình nhận chăm sóc, bảo vệ 3.000 - 6.000 cây trầm tương đương với khoảng 4 ha đất. Sau 5 năm doanh nghiệp sẽ xây mới cho mỗi gia đình một căn hộ trị giá 70 - 100 triệu Kíp. Ngoài ra mọi chuyện đám cưới, sinh nở hoặc ốm đau, tiền học hành của con em trong bản đều do doanh nghiệp lo liệu chu tất. Với mô hình tổ chức này, không chỉ giúp Thoong bảo vệ tốt diện tích rừng của mình, nâng cao đời sống của người dân mà đã làm thay đổi tập quán canh tác của người dân nơi đây. Theo Thoong, đa số dân bản Noọng Bua vốn là lâm tặc nhưng từ năm 2003 đến nay họ chính là những người trồng rừng tích cực nhất.

Ai cũng trầm trồ thán phục khi đứng giữa khu rừng mà anh gây dựng lên chỉ trong vòng chưa đến 10 năm. Trang trại của anh đã tiếp hàng trăm đoàn khách tham quan nhưng có lẽ đây là đoàn tham quan có số lượng người Việt đông nhất và rất có ý nghĩa. Anh vui vì tìm thấy được cơ hội hợp tác với các doanh nghiệp Việt Nam, được chia sẻ những ý tưởng làm giàu. Một hợp đồng trị giá 20 triệu USD với một doanh nghiệp Việt Nam đã được ký kết.

Triệu phú Việt trên đất nước triệu voi