Đóng tại tuyến đường đẹp nhất TP Bắc Ninh, Cty Nông sản Bắc Ninh (NSBN) có tiền thân là Cty Dâu tằm tơ Hà Bắc. Nhìn trụ sở khang trang, tấp nập ôtô vào ra, chắc hẳn không ai nghĩ cách đây hơn 10 năm, DN này đã xuýt giải thể.
Có một câu chuyện vừa buồn vừa cười đó là ngày ấy các cơ quan chức năng đã định cho giải thể Cty nhưng vướng nỗi thủ tục rườm rà quá nên quyết định đổi tên. Thế là Cty Nông sản Bắc Ninh ra đời và ông Nguyễn Như So được điều về làm giám đốc. Giám đốc một DN lúc ấy có tên kêu nhưng rỗng ruột.
Đang làm phó giám đốc một Cty thuộc loại hoành tráng ở tỉnh bỗng nhiên bị điều về một DN sắp tắt thở, đến hôm nay, không ít cộng sự đắc lực của ông So vẫn nói, chẳng khác gì “kỷ luật”. Tuy vậy không ít người lại bảo, ngọc không mài không sáng hay nơi không tối đâu cần đèn soi.
Cty Dâu tằm tơ Hà Bắc hồi ấy cũng chung bối cảnh với ngành tằm tơ VN, giai đoạn 1992-1996 là đoạn khốc liệt nhất. Lúc về nhậm chức, mặc dù đã được thay tên đổi họ thành Cty NSBN nhưng tài sản của DN vẫn là đồ cũ của thời nuôi tằm ươm tơ. Nhà cửa thì đã quá xập xệ xuống cấp, máy móc thì cũ nát lạc hậu, không còn giá trị sản xuất, may ra vớt vát đôi chút nếu nhanh chóng quy thành phế liệu. Bởi như lời một số người ở Cty nói thì phế liệu cũng trăm nghìn loại mà càng để lâu gỗ càng mọt, sắt càng gỉ. Như vậy phế liệu không bán nhanh cũng mất giá.
Lúc ấy Cty NSBN chỉ còn hơn 30 người. Họ đều là cán bộ công nhân viên lâu năm và lớn tuổi. Những người trẻ tuổi, mới vào Cty thì nhanh chân nên đã bỏ đi hết. Họ cao chạy xa bay vì không muốn chôn chân, không muốn phó thác tương lai của mình và có khi của cả gia đình mình vào một DN chỉ còn vỏ không hồn.
Nhận nhiệm vụ đúng vào lúc nước sôi lửa bỏng, giám đốc Nguyễn Như So cũng nhận gánh luôn hai gánh nặng vã mồ hôi và còng xương sống. Đó là xác định hướng đi cho DN và đầu tư sản xuất mới trên một nền móng đã bong tróc và sụt lở, trong một bối cảnh mà hơn 30 người ở lại, không ít là đợi chế độ.
Về Cty ngày 29/3/1996, có lẽ ông So không có thời gian để nghĩ nhiều về những phương án cứu cánh cho cái DN ốm yếu vì tháng 8 năm đó, Cty đã bắt tay vào xây nhà máy chế biến thức ăn gia súc đầu tiên. Năm 1998, sản phẩm DABACO ra đời và đây là cái nhà máy đã nuôi sống Cty vào những ngày đầu sau giai đoạn đen tối nhất.
Được điều về làm giám đốc DN đúng lúc DN chuẩn bị giải thể với 30 con người, sau hơn 10 năm, ông Nguyễn Như So đã chỉ đạo các cộng sự của mình vực dậy DN và biến nó thành một DN sản xuất kinh doanh hiệu quả cao và giải quyết việc làm cho gần 1.000 lao động. Những kết quả sản xuất kinh doanh của Cty NSBN cũng cho thấy sức mạnh của mô hình kinh doanh đồng bộ từ sản xuất giống, chế biến thức ăn, tổ chức chăn nuôi, giết mổ và tiêu thụ sản phẩm. Một lĩnh vực kinh doanh còn thiếu đồng bộ ở VN.
|
Thức ăn gia súc lúc ấy là lĩnh vực sản xuất mới. Cũng là điều dễ hiểu bởi dù thời điểm đó bao cấp đã bị xoá hơn 10 năm nhưng thói quen chăn nuôi công nghiệp thì vẫn còn xa lạ. Không chăn nuôi công nghiệp thì công nghiệp thức ăn chăn nuôi tất nhiên cũng không thể phát triển. Cả nước lúc đó chỉ một vài nhà máy và đều là nước ngoài đầu tư. Nhà máy của Cty NSBN đi vào hoạt động và rất nhanh, sản phẩm được thị trường đánh giá cao. Có lẽ Cty NSBN cũng đã nhanh nhậy chẳng kém bởi lúc xây dựng nhà máy, công suất thiết kế chỉ có 25.000 tấn thì ngay sau đó không lâu đã được nâng lên 40.000 tấn mà và đến tháng 9 năm 2002, Cty NSBN đã kịp cho ra đời 2 nhà máy với tổng công suất lên tới hơn 200.000 tấn/năm. Còn hôm nay 4 nhà máy đã mọc lên với 6 thương hiệu sản phẩm. Tổng sản lượng thức ăn chăn nuôi mà Cty NSBN cung ứng ra thị trường hàng năm đã lên tới hơn 250.000 tấn các loại.
Năm 1996, trong khi bắt tay vào đầu tư xây dựng nhà máy chế biến thức ăn gia súc, Cty NSBN cũng đồng thời đầu tư cho sản xuất các loại con giống phục vụ chăn nuôi. Ông So được anh em gọi đùa là giám đốc “chịu chơi” vì tất cả các máy móc thiết bị cho sản xuất con giống dù là “nhà chưa giàu” tức là DN vốn liếng dù chưa được “xông xênh” nhưng đã đầu tư là đầu tư đồ xịn. Toàn bộ các máy ấp đều do Bỉ sản xuất. Cty cũng trang bị một phòng chẩn đoán, tiêu chuẩn cấp quốc gia (VILAS) để phục vụ công tác nghiên cứu phòng, chữa bệnh cho gia súc gia cầm hỗ trợ sản xuất giống và chăn nuôi.
Không phải chỉ mang tiếng là “chịu chơi”, ông So còn nổi tiếng là người nguyên tắc trong công việc. Mấy năm gần đây, khi dịch cúm gia cầm cứ độ cuối năm lại trở chứng hoành hành thì chuyện anh em cán bộ công nhân viên ở các xí nghiệp sản xuất giống gia cầm ăn Tết trong trại gà là chuyện bình thường. Trong bất xuất, ngoại bất nhập, có khi cả tuần cấm trại chỉ ăn thịt gà tại chỗ rồi bất ngờ đêm đêm, giám đốc phi xe đi kiểm tra trang trại… Cũng vì kỷ luật nghiêm như vậy nên mấy năm vừa rồi, mặc cho dịch cúm, các xí nghiệp giống làm ăn ngày càng hiệu quả và dịch bệnh tuyệt nhiên cũng tránh xa.
Đến nay, các xí nghiệp sản xuất giống này đã đưa ra thị trường hàng trăm nghìn gà giống, cá giống và lợn giống các loại. Mô hình chăn nuôi, giao giống, giao thức ăn, hỗ trợ kỹ thuật tới các hộ gia đình và thu lại sản phẩm đã được nhân rộng ra nhiều Tỉnh với hàng trăm trại chăn nuôi gà, lợn siêu nạc. Hàng năm hàng trăm nghìn tấn gà, lợn đã được đưa ra thị trường trong nước và xuất khẩu.
Mô hình chăn nuôi mà Cty NSBN đang triển khai đang dần làm thay đổi căn bản thói quen chăn nuôi nhỏ lẻ, đưa kỹ thuật chăn nuôi công nghiệp về với nông dân. Với phương pháp chăn nuôi công nghiệp và ứng dụng các công nghệ mới như cho ăn tự động… lợn con từ 5 kg đã thành 90 kg sau 5 tháng. Một trại có thể chăn nuôi tới 2000 con lợn nhưng lại rất tiết kiệm lao động. Thu nhập của người nông dân cũng nhờ đó được cải thiện rất nhiều.
Những thông tin trên đây là do chúng tôi nhanh tay khai thác được từ ông Nguyễn Khoảng Cách, phó giám đốc Cty trong suốt gần 1 giờ đồng hồ đợi đến lượt được vào diện kiến giám đốc. Ông Nguyễn Khoảng Cách là người đã đi cùng DN này qua thời tằm tơ đến tận hôm nay và chứng kiến tất cả những đổi thay, chứng kiến sự lột xác của DN.
Sau chừng 3 hay 4 đoàn khách thì cũng đến lượt cánh nhà báo. Đây không phải là lần đầu tiên chúng tôi làm việc với ông So song ấn tượng về cái gọi là “gặp nhau lần nào cũng vội” thì lần này lại giống hệt mấy lần trước. Chúng tôi chỉ có khoảng hơn 10 phút làm việc trước khi ông So ra sân bay để vào TP Hồ Chí Minh. Chẳng là Cty NSBN đang đầu tư nhà máy chế biến thức ăn gia súc tại Tiền Giang.
Ông So luôn giục chúng tôi, hỏi đi, đi thẳng vào vấn đề đi, nhanh lên… Tất nhiên với một doanh nhân đã từng “chinh chiến”, đã điều hành DN mấy chục năm, đã từng lôi DN từ chỗ thua lỗ, phá sản đến chỗ làm ăn hiệu quả như hôm nay và mỗi ngày nghe cả chục cuộc điện thoại hẹn gặp của cánh báo chí thì ông thừa biết chúng tôi cần gì. Có lẽ cũng vì vậy mối quan tâm của chúng tôi nhanh chóng chuyển hướng sang một góc khác. Đó là một chiếc bàn lớn, đủ chỗ cho hơn 10 người ngồi quanh. Trên bàn ngổn ngang rất nhiều bản vẽ, bút, thước và cây đèn bàn có cánh tay vươn dài. Trên mặt bàn và cả trong gian phòng rộng chừng 50 m2, góc nào cũng thấy bản vẽ về những dự án mới, công trình mới. Câu chuyện của chúng tôi lại xoay quanh những dự án, những kế hoạch cho đầu tư phát triển sản xuất. Ngoài nhà máy chế biến thức ăn thủy sản công suất 60.000 tấn/năm đang xây dựng tại Tiền Giang, Cty cũng đầu tư một nhà máy tại Đồng Tháp, một nhà máy sơ chế nguyên liệu tại Hoà Bình, một nhà máy bột cá tại Hải Phòng. Ông So cũng cho biết, một cụm công nghiệp giết mổ sẽ được xây dựng ngay tại Bắc Ninh với vốn đầu tư ban đầu gần 30 tỷ đồng. Năm 2007, sau 2 năm cổ phần hoá, và sau 11 năm đổi tên, từ số “0”, Cty NSBN đã đạt doanh thu vượt con số 1.000 tỷ đồng, lợi nhuận dự kiến sẽ là 40 tỷ đồng trên 70 tỷ đồng vốn điều lệ. |
